سلامت اجتماعی، رکن اصلی در توسعه پایدار و تعالی هر جامعهای است و بدون تردید، محله به عنوان کوچکترین واحد اجتماعی، کانون اصلی شکلگیری این سلامت محسوب میشود. در سالهای اخیر، با توجه به تغییرات ساختاری در جوامع شهری، نیاز به بازتعریف مفاهیم همبستگی و همیاری بیش از پیش احساس میشود. در این میان، «طرح سلام» (سلامت اجتماعی محلهمحور) به عنوان یکی از ابتکارات ارزشمند سازمان بهزیستی در راستای سیاست های محله محوری رئیس جمهور محترم، افق روشنی را برای توانمندسازی جوامع محلی ترسیم کرده است.
طرح سلام با تمرکز بر محله، به دنبال آن است که چالشهای اجتماعی را در ریشه و مبدا آنها یعنی در بافتهای همجوار حل کند. اما این طرح بزرگ و سایر برنامههای مشابه، بدون حضور فعال و تعهدآمیز «مسئولیت اجتماعی» به نتیجه مطلوب نخواهند رسید. مسئولیت اجتماعی، مفهومی فراتر از وظایف قانونی و اداری است؛ نوعی تعهد اخلاقی و داوطلبانه است که موجب میشود افراد و نهادها، منافع جمعی و سلامت جامعه را بر منافع صرفاً شخصی ترجیح دهند.
برای تحقق سلامت اجتماعی در محلات، ما به یک مثلث قدرتمند از مسئولیتپذیری نیاز داریم:
۱. مسئولیت اجتماعی فردی: هر شهروند، سرباز خط مقدم سلامت اجتماعی محله خود است. مسئولیت اجتماعی فردی به معنای توجه به همسایگان، رعایت قوانین، مشارکت در نظارت اجتماعی و کمک به نیازمندان محله است. وقتی هر فرد خود را مسئول داند، بستر برای جرم و انحراف کاهش یافته و فضای محله به سمت امنیت و اعتماد متقابل حرکت میکند.
۲. مسئولیت اجتماعی سازمانی و اداری: دستگاههای اجرایی و سازمانهای دولتی که در سطح محله فعالیت میکنند، باید فراتر از بروکراسی اداری عمل کنند. آنها میتوانند با شناسایی دقیق آسیبهای هر محله و پیشگیری از وقوع آنها، و همچنین با ایجاد بسترهای لازم برای مشارکت مردمی، پل ارتباطی میان مردم و دولت باشند. حضور میدانی مدیران و پاسخگویی به نیازهای واقعی مردم، نماد بارز این مسئولیت است.
۳. مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR): بخش خصوصی و کسبوکارها نیز در این امر بینصیب نیستند. شرکتها و کارخانهها و حتی کسب و کار های محلی میتوانند با سرمایهگذاری در پروژههای فرهنگی، ورزشی و رفاهی در محلات، نقش مهمی در شادابسازی و کاهش آسیبهای اجتماعی ایفا کنند. این اقدامات نه تنها به سلامت جامعه کمک میکند، بلکه اعتماد عمومی را نیز نسبت به بخش خصوصی افزایش میدهد.
در نهایت، «طرح سلام» تنها یک طرح دولتی نیست، بلکه یک جنبش اجتماعی است که نیازمند همگرایی تمامی این ارکان است. زمانی که مسئولیت اجتماعی فردی، سازمانی و شرکتی در کنار هم قرار گیرند، محلهها از یک محل سکونت ساده، به کانونهایی زنده، امن و پر از نشاط تبدیل خواهند شد. بیتردید، تداوم و موفقیت چنین طرحهایی در گرو مشارکت همگانی و باور به اصل تاثیرگذاری مسئولیت پذیری همه آحاد جامعه می باشد.
به قلم:حمید قلی پور نوا / دستیار مسئولیت اجتماعی رئیس سازمان بهزیستی کشور
کد خبر 166642
نظر شما